الفيض الكاشاني

319

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

مردم چنان كه مىخواهد با او رفتار كند ) ؛ اگر بدى بيند آن را با نيكى بپوشاند . شخص متواضع ، فروخورندهء خشم است ، و از مردم مىگذرد ؛ خدا هم نيكوكاران را دوست دارد . » « 70 » در كتاب مصباح الشريعه « 71 » آمده است كه امام صادق ( ع ) فرمود : « تواضع ريشهء هر شرافت ارزنده و مرتبهء بلند است و اگر براى تواضع زبانى بود كه مردم مىفهميدند محققا از حقايقى كه در فرجامهاى نامعلوم بود سخن مىگفت ؛ تواضع آن است كه براى خدا و در راه خدا باشد و جز آن حيله‌گرى است . هر كس براى خدا تواضع كند ، خدا او را بر بيشتر بندگانش برترى دهد ، متواضعان چهره‌اى دارند كه فرشتگان آسمان و عارفان زمين آن را مىشناسند ؛ خداى متعال فرمود : وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ « 72 » و اصل تواضع از جلال و شكوه و عظمت الهى است و خدا هيچ عبادتى را نمىپذيرد و از آن خشنود نمىشود ، جز اين كه از طريق تواضع باشد و جز بندگان مقرّب خدا كه به يگانگى او پيوسته شده‌اند ، كسى حقيقت تواضع را نمىشناسد . خداى متعال فرمود : وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً « 73 » ، خداى سبحان بهترين آفريدگان و سرور مخلوقان خود محمّد ( ص ) را امر كرده و فرموده است : وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ « 74 » ، تواضع كشتزار خشوع و خضوع و ترس و شرم است و اين سه خصلت فقط از تواضع نشأت مىگيرد و شرافت كامل و حقيقى جز به كسى كه در برابر ذات حق تواضع كند داده نمىشود .

--> ( 70 ) كافى ، ج 2 ، ص 124 . ( 71 ) باب پنجاه و هشت . ( 72 ) اعراف / 46 : و بر اعراف مردانى هستند كه هر يك از آن دو را از سيمايشان مىشناسند ( شمارهء 144 اشتباه است . - م . ) ( 73 ) فرقان / 64 : بندگان خاص خداوند رحمان آنها هستند كه با آرامش و بىتكبّر بر زمين راه مىروند و هنگامى كه جاهلان آنها را مخاطب سازند و به آنها سلام مىگويند ( و با بىاعتنايى و بزرگوارى مىگذرند ) . ( 74 ) شعراء / 215 : و بال و پر خود را براى مؤمنانى كه از تو پيروى مىكنند بگستر .